De EED-verplichtingen gelden voor grote ondernemingen en grote niet-commerciële organisaties in Nederland. Concreet betekent dit: organisaties met minimaal 250 medewerkers of een jaaromzet van meer dan 50 miljoen euro én een balanstotaal van meer dan 43 miljoen euro zijn verplicht een EED-energieaudit uit te voeren. Valt jouw organisatie in deze categorie, dan heb je te maken met specifieke rapportage- en auditverplichtingen die voortvloeien uit de Europese Energy Efficiency Directive. Heb je vragen over jouw specifieke situatie? Neem gerust contact op en we helpen je graag verder. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de EED-verplichtingen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
De EED-verplichtingen gelden voor grote ondernemingen en grote niet-commerciële organisaties. Een organisatie wordt als “groot” aangemerkt wanneer zij minimaal 250 medewerkers in dienst heeft, of wanneer zij een jaaromzet van meer dan 50 miljoen euro heeft én tegelijkertijd een balanstotaal van meer dan 43 miljoen euro. Beide financiële drempels moeten samen worden overschreden.
Kleine en middelgrote ondernemingen (het MKB) zijn in principe vrijgesteld van de EED-auditplicht. Toch is het verstandig om je situatie goed te laten beoordelen, want er zijn uitzonderingen. Organisaties die onderdeel zijn van een groter concern of holding kunnen alsnog onder de definitie van “grote onderneming” vallen, ook als de individuele vestiging zelfstandig klein lijkt. De groepsomvang telt dan mee bij de beoordeling.
Daarnaast geldt: als een organisatie een gecertificeerd energiemanagementsysteem heeft, zoals ISO 50001, dan kan zij in bepaalde gevallen worden vrijgesteld van de afzonderlijke auditplicht. Het energiemanagementsysteem moet dan wel aan specifieke eisen voldoen en aantoonbaar de relevante energiestromen in kaart brengen.
Een EED-energieaudit is een systematische analyse van het energieverbruik van een organisatie, gericht op het identificeren van kostenbesparende maatregelen. De audit brengt alle significante energiestromen in kaart, waaronder verwarming, koeling, verlichting, processen en transport, en vertaalt die inzichten naar concrete verbetermogelijkheden met bijbehorende terugverdientijden.
Concreet bestaat een EED-audit uit de volgende onderdelen:
De audit hoeft niet te leiden tot directe investeringen. Het gaat er primair om dat de organisatie inzicht krijgt in haar energieverbruik en de mogelijkheden om dat te reduceren. Of je de aanbevelingen vervolgens uitvoert, is aan jou als ondernemer. De verplichting betreft het uitvoeren van de audit zelf, niet het implementeren van de maatregelen.
Een EED-energieaudit moet in Nederland elke vier jaar opnieuw worden uitgevoerd. De eerste auditcyclus liep af in december 2015, de tweede in december 2019 en de derde cyclus eindigde in december 2023. Organisaties die onder de verplichting vallen, moeten dus al een audit over de periode tot en met 2023 hebben uitgevoerd en dienen uiterlijk in december 2027 de volgende audit te hebben afgerond.
Ben je in 2026 nog niet begonnen met de voorbereiding van je volgende audit, dan is het verstandig om daar nu mee te starten. Een EED-audit kost tijd: het verzamelen van verbruiksdata, het plannen van een gecertificeerde auditor en het opstellen van het rapport vergen al snel meerdere maanden. Wacht je te lang, dan loop je het risico de deadline te missen en in aanmerking te komen voor handhaving.
Organisaties die voor het eerst onder de verplichting vallen, bijvoorbeeld omdat ze recent zijn gegroeid of door een overname in een grotere groep zijn opgenomen, moeten zo snel mogelijk na het moment van kwalificatie een audit laten uitvoeren.
De EED-audit en de informatieplicht energiebesparing zijn twee afzonderlijke verplichtingen die naast elkaar bestaan. De EED-audit geldt voor grote ondernemingen en richt zich op het in kaart brengen van besparingsmogelijkheden. De informatieplicht energiebesparing geldt voor een bredere groep bedrijven en verplicht hen om te rapporteren welke energiebesparende maatregelen zij al hebben genomen.
De EED-audit is een diepgaand onderzoek dat eens in de vier jaar plaatsvindt. Het doel is inzicht krijgen in het energieverbruik en het identificeren van nieuwe besparingsmogelijkheden. De uitkomst is een rapport met aanbevelingen, maar er is geen directe verplichting om die aanbevelingen ook te implementeren.
De informatieplicht energiebesparing verplicht bedrijven die meer dan 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas per jaar verbruiken, om elke vier jaar te rapporteren welke maatregelen zij hebben getroffen uit een vastgestelde lijst van erkende maatregelen. Dit geldt dus ook voor veel MKB-bedrijven. De informatieplicht legt de nadruk op het aantonen van genomen acties, niet alleen op het analyseren van mogelijkheden.
In de praktijk kunnen beide verplichtingen overlappen: een grote onderneming die een EED-audit uitvoert, kan de inzichten uit die audit gebruiken om ook aan de informatieplicht te voldoen. Toch zijn het formeel aparte trajecten met eigen rapportagevereisten.
Een EED-audit moet worden uitgevoerd door een gecertificeerde en onafhankelijke energieauditor. De auditor dient aantoonbaar deskundig te zijn op het gebied van energieanalyse en mag geen financieel belang hebben bij de aanbevolen maatregelen. Je kunt een auditor inschakelen via gespecialiseerde energieadviesbureaus of via brancheorganisaties die lijsten bijhouden van gecertificeerde professionals.
De kosten van een EED-audit variëren sterk en zijn afhankelijk van de omvang van de organisatie, het aantal locaties en de complexiteit van de energiestromen. Voor een middelgrote organisatie met één locatie liggen de kosten doorgaans tussen de 3.000 en 8.000 euro. Grote multinationale ondernemingen met meerdere vestigingen kunnen rekenen op aanzienlijk hogere kosten.
Wil je weten hoe wij bedrijven begeleiden bij energiegerelateerde vraagstukken? Bekijk dan onze werkwijze voor een helder beeld van hoe we te werk gaan. Een goede voorbereiding, zoals het tijdig verzamelen van verbruiksdata per energiedrager en per locatie, kan de uitvoeringstijd en daarmee de kosten van de audit aanzienlijk beperken.
Als je als grote onderneming niet voldoet aan de EED-auditplicht, riskeer je handhaving door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), de toezichthouder op de EED in Nederland. De NEa kan een last onder dwangsom opleggen, wat betekent dat je een boete betaalt zolang je niet aan de verplichting voldoet. In ernstige gevallen is ook een bestuurlijke boete mogelijk.
Naast de financiële risico’s brengt niet-naleving ook reputatierisico’s met zich mee. Steeds meer opdrachtgevers, investeerders en financiers vragen aantoonbaar bewijs van duurzaamheidsinspanningen. Een ontbrekende EED-audit kan dan een obstakel vormen bij aanbestedingen of financieringsaanvragen.
De praktijk laat zien dat de NEa actief controleert en steeds vaker handhavend optreedt. Het is dus geen theoretisch risico. Organisaties die twijfelen of zij aan de verplichtingen voldoen, doen er verstandig aan dit tijdig te laten beoordelen. Wil je zeker weten waar jouw organisatie staat? Neem contact op en we denken graag met je mee over de volgende stappen.
Ja, bij het bepalen van de groepsomvang wordt gekeken naar de gehele juridische groep, inclusief buitenlandse moeder- en zustermaatschappijen. Als de groep als geheel de drempelwaarden overschrijdt (250+ medewerkers of omzet >50 miljoen én balanstotaal >43 miljoen euro), valt ook de Nederlandse vestiging onder de EED-auditplicht. Het is daarom verstandig om de groepsstructuur goed in kaart te brengen voordat je concludeert dat je vrijgesteld bent.
In principe wel, maar alleen als het energiemanagementsysteem aantoonbaar alle significante energiestromen van de organisatie dekt en voldoet aan de specifieke eisen die de EED daaraan stelt. Het certificaat moet actueel zijn en de scope moet overeenkomen met de activiteiten die ook onder de auditplicht vallen. Laat dit vooraf toetsen door een deskundige, want een onvolledige ISO 50001-implementatie biedt geen volledige vrijstelling en kan je alsnog blootstellen aan handhaving door de NEa.
Een goede voorbereiding begint met het verzamelen van minimaal vier jaar aan energieverbruiksdata per energiedrager (elektriciteit, gas, warmte, brandstof) en per locatie of afdeling. Daarnaast is het handig om een overzicht te hebben van alle energieverbruikende installaties, processen en het wagenpark. Hoe completer en gestructureerder de aangeleverde data, hoe sneller en goedkoper de audit doorgaans verloopt.
Nee, een EED-audit hoeft niet per locatie afzonderlijk te worden uitgevoerd. De audit mag worden uitgevoerd op organisatieniveau, waarbij alle relevante locaties worden meegenomen in één overkoepelend rapport. Wel moeten alle significante energiestromen per locatie inzichtelijk worden gemaakt. Bij een groot aantal vestigingen kan een steekproefsgewijze aanpak worden gehanteerd, mits dit methodologisch verantwoord is en representatief voor het totale verbruik.
Een veelgemaakte fout is het onderschatten van de scope: organisaties laten regelmatig energiestromen zoals transport, koeling of productieprocessen buiten beschouwing, waardoor de audit onvolledig is en niet voldoet aan de wettelijke eisen. Een andere veelvoorkomende fout is het te laat starten, waardoor er onvoldoende tijd is om kwalitatieve verbruiksdata te verzamelen en een gecertificeerde auditor te vinden. Begin daarom minimaal zes maanden voor de deadline met de voorbereiding.
Absoluut. Het rapport dat voortkomt uit een EED-audit bevat een onderbouwde inventarisatie van besparingsmaatregelen inclusief kosten, baten en terugverdientijden. Dit maakt het een waardevol document voor het aanvragen van subsidies zoals de EIA (Energie-investeringsaftrek) of groene financieringsproducten. Steeds meer financiers en investeerders vragen bovendien actief om dit soort energiedocumentatie als onderdeel van hun duurzaamheidstoets.
Controleer of er een formeel auditrapport aanwezig is dat is opgesteld door een gecertificeerde en onafhankelijke energieauditor, en of dit rapport is ingediend bij of beschikbaar is voor de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Een intern energieonderzoek of een quickscan door een niet-gecertificeerde partij telt niet als geldige EED-audit. Twijfel je of het uitgevoerde onderzoek aan alle eisen voldoet? Laat het rapport dan beoordelen door een specialist voordat de volgende auditcyclus (deadline december 2027) begint.
