Het EU ETS (Emission Trading System) is het Europese systeem voor emissiehandel, waarbij bedrijven verplicht zijn emissierechten aan te kopen voor de CO2 die zij uitstoten. Voor de meeste MKB-ondernemers geldt het EU ETS op dit moment niet direct, omdat het systeem zich richt op grote industriële installaties en energiecentrales. Dat verandert echter met de komst van EU ETS 2, dat vanaf 2027 ook gevolgen heeft voor kleinere bedrijven via hun brandstof- en energiekosten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het EU ETS en wat dit voor uw bedrijf betekent. Heeft u direct een vraag? Neem gerust contact op en wij helpen u verder.
Het EU ETS geldt momenteel voor grote industriële installaties, energiecentrales en luchtvaartmaatschappijen die meer dan een bepaalde drempelwaarde aan CO2 uitstoten. Concreet gaat het om installaties met een thermisch ingangsvermogen van meer dan 20 megawatt, staalproducenten, cementfabrieken, raffinaderijen en vergelijkbare zware industrie. De meeste MKB-bedrijven vallen hier buiten.
Toch zijn er sectoren binnen het MKB die indirect te maken krijgen met het systeem. Bedrijven in de productie, logistiek of procesindustrie die op grotere schaal fossiele brandstoffen verbruiken, merken de effecten van ETS al op hun energierekening. Leveranciers van elektriciteit en warmte rekenen de kosten van emissierechten namelijk door in hun tarieven. Zo betaalt u als ondernemer indirect mee aan het systeem, ook als u er formeel niet onder valt.
Het systeem van emissierechten werkt via een zogenaamd cap-and-trade principe. De Europese overheid stelt een maximale hoeveelheid CO2-uitstoot vast (de cap) en geeft of verkoopt emissierechten aan bedrijven die onder het systeem vallen. Elk recht staat voor één ton CO2. Bedrijven die meer uitstoten dan ze aan rechten bezitten, moeten extra rechten kopen op de markt.
Bedrijven die minder uitstoten dan hun toegewezen rechten, kunnen hun overschot verkopen aan bedrijven die tekort komen. Dit creëert een financiële prikkel om te investeren in schonere technologie en energiebesparing. De prijs van emissierechten schommelt op de markt en is de afgelopen jaren fors gestegen, wat directe gevolgen heeft voor de energiekosten van grote verbruikers en indirect voor de gehele energiemarkt.
De directe kosten van het EU ETS zijn alleen van toepassing op bedrijven die formeel onder het systeem vallen en zelf emissierechten moeten aankopen. De prijs per ton CO2 varieert op de markt, maar beweegt zich al jaren in een opwaartse trend. Voor grote industriële verbruikers kan dit oplopen tot miljoenen euro’s per jaar.
Voor MKB-bedrijven zijn de kosten voornamelijk indirect. Energieleveranciers die emissierechten moeten kopen voor de opwekking van elektriciteit, verwerken deze kosten in de energietarieven. Hoe hoger de ETS-prijs, hoe hoger de elektriciteitskosten voor zakelijke afnemers. Dit maakt het des te belangrijker om scherp te zijn op uw energiecontract en verbruik.
EU ETS 2 is een nieuw, apart systeem dat vanaf 2027 van kracht wordt en zich specifiek richt op de sectoren gebouwen, wegvervoer en bepaalde industrieën die nog niet onder het bestaande ETS vallen. Waar het huidige ETS grote fabrieken en energiecentrales treft, raakt ETS 2 ook kleinere bedrijven via de brandstofkosten voor verwarming en transport.
In de praktijk betekent dit dat brandstofhandelaren en leveranciers van aardgas en diesel emissierechten moeten kopen voor de brandstoffen die zij op de markt brengen. Die kosten worden doorberekend aan de eindgebruiker, waaronder veel MKB-ondernemers. Bedrijven met een hoog gasverbruik voor verwarming of productieprocessen, en ondernemingen met een groot wagenpark, zullen de effecten van ETS 2 het sterkst voelen in hun exploitatiekosten.
Het is verstandig om nu al na te denken over verduurzaming en energiebesparing, zodat u straks minder kwetsbaar bent voor deze kostenstijging.
Het EU ETS beïnvloedt uw zakelijke energiekosten via de doorberekening van emissierechten in de elektriciteitsprijs. Energieproducenten betalen voor elke ton CO2 die vrijkomt bij de opwekking van stroom, en die kosten worden verwerkt in de groothandelsprijzen voor elektriciteit. Hoe hoger de ETS-prijs, hoe meer dit drukt op uw energierekening.
Voor energie-intensieve sectoren zoals productie, horeca en koelingslogistiek is dit effect het grootst. Een stijgende ETS-prijs kan een significante verhoging van de stroomkosten betekenen, ook zonder dat uw eigen verbruik toeneemt. Dit maakt het bewaken van uw energiecontract en het optimaliseren van uw verbruik extra relevant. Meer weten over hoe wij dat aanpakken? Bekijk dan onze werkwijze voor een helder beeld van onze aanpak.
Om ETS-gerelateerde energiekosten te verlagen, zijn er meerdere concrete stappen die u als MKB-ondernemer kunt zetten. De kern ligt in het verminderen van uw energieverbruik en het kiezen van de juiste contractvorm, zodat u minder afhankelijk bent van schommelende marktprijzen die mede door ETS worden gedreven.
Het EU ETS zal de komende jaren alleen maar meer invloed krijgen op de zakelijke energiemarkt, zeker met de introductie van ETS 2 in 2027. Als MKB-ondernemer is het slim om nu al stappen te zetten en uw energiestrategie toekomstbestendig te maken. Wilt u weten wat de beste aanpak is voor uw specifieke situatie? Neem contact op en wij denken graag met u mee.
EU ETS 2 treedt officieel in werking in 2027, maar de prijseffecten op brandstof en gas zullen al eerder merkbaar zijn naarmate de markt hierop anticipeert. Het is verstandig om vóór 2027 uw energieverbruik in kaart te brengen, met name uw gasverbruik voor verwarming en uw brandstofkosten voor transport. Begin met een energieaudit om de grootste kostenposten te identificeren en stel een verduurzamingsplan op dat aansluit bij uw bedrijfsdoelstellingen.
Op uw energierekening zijn ETS-kosten niet altijd als aparte post zichtbaar, maar ze zijn wel degelijk verwerkt in de kale stroomprijs die uw leverancier hanteert. U kunt uw energieleverancier vragen om een uitsplitsing van de prijsopbouw, of vergelijken hoe uw tarieven zich verhouden tot de groothandelsprijs voor elektriciteit. Een energieadviseur kan u helpen de ETS-component in uw huidige kosten te kwantificeren en te beoordelen hoe groot uw blootstelling aan toekomstige prijsstijgingen is.
Nee, EU ETS 2 richt zich specifiek op de verbranding van fossiele brandstoffen zoals aardgas, diesel en benzine. Bedrijven die al zijn overgestapt op elektrisch rijden of elektrische verwarming via warmtepompen vallen buiten de directe reikwijdte van ETS 2. Dit maakt verduurzaming van uw wagenpark en verwarmingssysteem niet alleen milieuvriendelijk, maar ook een concrete strategie om de financiële impact van ETS 2 te beperken.
Met een vast energiecontract legt u de stroomprijs voor een bepaalde periode vast, waardoor u beschermd bent tegen tussentijdse prijsstijgingen die mede door stijgende ETS-prijzen worden veroorzaakt. Een variabel contract volgt de marktprijzen en kan voordeliger uitpakken als de ETS-prijs daalt, maar brengt meer risico met zich mee bij een opwaartse trend. Voor MKB-bedrijven met een voorspelbaar en stabiel energieverbruik biedt een vast contract doorgaans meer budgetzekerheid, zeker in een periode waarin ETS-prijzen structureel stijgen.
Er zijn meerdere subsidieregelingen beschikbaar voor MKB-bedrijven die willen investeren in energiebesparing en duurzame energie, zoals de ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie), de EIA (Energie-investeringsaftrek) en diverse regionale subsidies voor isolatie en procesoptimalisatie. Ook de SDE++ subsidie kan relevant zijn als u overweegt zelf hernieuwbare energie op te wekken. Het subsidielandschap verandert regelmatig, dus het loont om u goed te laten informeren over de actuele mogelijkheden die aansluiten bij uw specifieke investeringsplannen.
De ETS-prijs wordt bepaald door vraag en aanbod op de emissierechtenmarkt en kan daardoor aanzienlijk schommelen, afhankelijk van factoren zoals economische groei, energieprijzen, beleidsbeslissingen en het aanbod van rechten door de Europese Commissie. Historisch gezien is de prijs de afgelopen jaren sterk gestegen, van enkele euro's per ton naar boven de 60-80 euro per ton CO2. Hoewel kortetermijnschommelingen mogelijk zijn, is de verwachting dat de ETS-prijs op de lange termijn verder stijgt als onderdeel van het Europese klimaatbeleid, wat de urgentie van verduurzaming voor bedrijven vergroot.
Nee, als MKB-ondernemer kunt u niet rechtstreeks deelnemen aan de handel in emissierechten, omdat het EU ETS uitsluitend toegankelijk is voor bedrijven die formeel onder het systeem vallen, zoals grote industriële installaties. Uw voordeel zit hem echter indirect: door te verduurzamen vermindert u uw afhankelijkheid van fossiele energie en de bijbehorende ETS-gedreven kostenstijgingen. Bovendien kunt u met investeringen in zonnepanelen of energieopslag uw eigen energiekosten structureel verlagen en minder gevoelig worden voor marktschommelingen.
