Een energiescan is een gestructureerd onderzoek naar het energieverbruik van een bedrijf, waarbij inzichtelijk wordt gemaakt waar energie verloren gaat en hoeveel CO2-uitstoot daarmee gepaard gaat. Voor MKB-ondernemers biedt zo’n scan concrete aanknopingspunten om zowel kosten te verlagen als de uitstoot te verminderen. Wil je weten wat een energiescan voor jouw bedrijf kan betekenen? Neem gerust contact op en we helpen je verder. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over energiescans, van de meetmethode tot de aanvraagprocedure.
Een energiescan brengt het totale energieverbruik van een bedrijf in kaart, inclusief elektriciteitsverbruik, gasverbruik, warmteverlies en de efficiëntie van installaties en apparatuur. Het resultaat is een gedetailleerd overzicht van waar energie wordt verbruikt, waar verspilling optreedt en welke maatregelen het meeste rendement opleveren.
Tijdens een energiescan worden doorgaans de volgende onderdelen onderzocht:
De scan geeft niet alleen een technisch beeld, maar ook een financieel overzicht. Per maatregel wordt aangegeven wat de investering is, wat de verwachte besparing bedraagt en binnen welke termijn de investering is terugverdiend. Dat maakt de uitkomsten direct bruikbaar voor ondernemers die concrete beslissingen willen nemen.
De CO2-uitstoot wordt berekend door het gemeten energieverbruik te vermenigvuldigen met zogenoemde emissiefactoren. Voor elektriciteit hangt die factor af van de energiemix van het stroomnet; voor aardgas is de factor relatief stabiel. Op basis van de verbruiksgegevens uit de scan wordt de totale uitstoot in kilogram of ton CO2 uitgedrukt.
In de praktijk werkt dit als volgt: de energiescan registreert hoeveel kilowattuur elektriciteit en hoeveel kubieke meter gas een bedrijf verbruikt. Vervolgens worden deze cijfers omgerekend naar CO2-equivalenten. Zo ontstaat een helder uitstootprofiel dat bedrijven kunnen gebruiken voor duurzaamheidsrapportages, subsidieaanvragen of interne doelstellingen.
Een belangrijk voordeel is dat de scan ook laat zien welke maatregelen de uitstoot het sterkst verlagen. Overstappen op LED-verlichting, het optimaliseren van een compressor of het plaatsen van zonnepanelen heeft elk een meetbaar effect op de CO2-uitstoot. Die inzichten maken gerichte keuzes mogelijk in plaats van algemene verduurzamingsplannen.
Een energiescan levert voor de meeste MKB-bedrijven besparingen op van tien tot dertig procent op de energiekosten, afhankelijk van de sector en het huidige verbruiksprofiel. De scan zelf kost tijd en soms een beperkt bedrag, maar de aanbevelingen die eruit volgen verdienen zichzelf doorgaans snel terug.
De besparingen komen uit verschillende hoeken:
Voor energie-intensieve sectoren zoals productie, logistiek en horeca zijn de potentiële besparingen vaak het grootst, omdat daar het energieverbruik hoog is en de ruimte voor verbetering navenant. Een onafhankelijke werkwijze bij het uitvoeren van de scan zorgt ervoor dat aanbevelingen altijd in het belang van het bedrijf zijn, niet van een leverancier.
Een energiescan is in Nederland verplicht voor bedrijven die vallen onder de Europese Energy Efficiency Directive (EED). Dit geldt voor grote ondernemingen met meer dan 250 medewerkers of een jaaromzet boven de vijftig miljoen euro. Zij moeten elke vier jaar een energie-audit laten uitvoeren.
Voor het MKB geldt de EED-verplichting in de meeste gevallen niet rechtstreeks. Toch kunnen MKB-ondernemers via de Wet milieubeheer verplicht zijn om energiebesparende maatregelen te nemen. Bedrijven die meer dan vijftigduizend kilowattuur elektriciteit of vijfentachtigduizend kubieke meter aardgas per jaar verbruiken, vallen onder de informatieplicht energiebesparing. Zij moeten erkende maatregelen uitvoeren en dit rapporteren aan het bevoegd gezag.
In 2026 wordt de handhaving op deze verplichtingen verder aangescherpt. Het is dan ook verstandig om als ondernemer proactief te handelen, ook als een energiescan formeel nog niet verplicht is. De financiële voordelen rechtvaardigen de inspanning ruimschoots.
Een energiescan is een brede, toegankelijke inventarisatie van het energieverbruik van een bedrijf, gericht op het identificeren van bespaarkansen. Een energie-audit is een diepgaander, formeel onderzoek dat voldoet aan wettelijke normen en specifieke certificeringseisen, zoals de EN 16247-norm voor de EED-verplichting.
De twee begrippen worden in de praktijk soms door elkaar gebruikt, maar er zijn duidelijke verschillen:
Voor de meeste MKB-ondernemers is een energiescan de meest praktische keuze. Die geeft voldoende inzicht om gerichte verbeteringen door te voeren, zonder de omvang en kosten van een formele audit.
Een energiescan aanvragen doe je door contact op te nemen met een onafhankelijk energieadviseur of een gespecialiseerd bureau. Zij bespreken het verbruiksprofiel van je bedrijf, plannen een bedrijfsbezoek in en stellen op basis van de bevindingen een rapport op met concrete aanbevelingen.
Het proces verloopt doorgaans in een paar stappen:
Wil je weten wat een energiescan voor jouw bedrijf kan opleveren en welke stappen als eerste zinvol zijn? Neem contact op en we bespreken samen de mogelijkheden voor jouw onderneming.
De doorlooptijd van een energiescan hangt af van de omvang en complexiteit van het bedrijf, maar voor de meeste MKB-bedrijven duurt het volledige proces één tot drie weken. Het bedrijfsbezoek zelf neemt doorgaans een halve tot een hele dag in beslag, waarna de adviseur de gegevens analyseert en het rapport opstelt. Kleinere bedrijven of scans gericht op een specifiek onderdeel, zoals verlichting, kunnen sneller worden afgerond.
De kosten van een energiescan variëren afhankelijk van de grootte van het bedrijf en de gewenste diepgang, maar liggen voor MKB-bedrijven doorgaans tussen de enkele honderden en een paar duizend euro. In veel gevallen zijn er subsidies of regelingen beschikbaar die een deel van de kosten vergoeden, zoals de ISDE of regionale energiefondsen. Gezien de gemiddelde besparing van tien tot dertig procent op energiekosten is de investering vrijwel altijd snel terugverdiend.
Ja, een energiescan is ook zinvol voor huurders. Hoewel maatregelen aan de gebouwschil, zoals extra isolatie of nieuwe ramen, doorgaans in overleg met de verhuurder moeten worden doorgevoerd, zijn er tal van maatregelen die een huurder zelfstandig kan implementeren, zoals het optimaliseren van verlichting, installaties en productieprocessen. De scanresultaten kunnen bovendien als onderbouwing dienen in gesprekken met de verhuurder over verduurzaming van het pand.
In de praktijk komen energieadviseurs bij MKB-bedrijven het vaakst verouderde verlichtingssystemen, slecht geïsoleerde leidingen, inefficiënte compressoren en verwarmingssystemen die buiten kantooruren doordraaien tegen. Ook ongunstige energiecontracten die niet aansluiten op het werkelijke verbruiksprofiel zijn een veelvoorkomende bevinding. Dit zijn vaak maatregelen met een korte terugverdientijd, waardoor ze hoog op de prioriteitenlijst van de aanbevelingen staan.
Het rapport van een energiescan vormt een sterke onderbouwing voor diverse subsidieaanvragen, zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA), de Subsidie Duurzame Energie (SDE++) of gemeentelijke en provinciale regelingen. Het rapport bevat de benodigde technische en financiële onderbouwing die subsidieverstrekkers doorgaans vereisen. Een goede energieadviseur helpt je niet alleen met het identificeren van relevante subsidies, maar ook met het opstellen van de aanvraag.
Nee, dat is zeker niet nodig. Een energiescan levert doorgaans een geprioriteerde lijst van maatregelen op, ingedeeld naar investering, terugverdientijd en impact. Je kunt er bewust voor kiezen om te starten met de zogeheten 'quick wins': maatregelen met lage kosten en een direct rendement, zoals gedragsaanpassingen of het vervangen van verlichting. Grotere investeringen, zoals het plaatsen van zonnepanelen of het vervangen van een verwarmingsinstallatie, kun je plannen op een moment dat financieel en operationeel het beste uitkomt.
Voor de meeste MKB-bedrijven is het raadzaam om elke drie tot vijf jaar een nieuwe energiescan te laten uitvoeren, of eerder als er grote veranderingen plaatsvinden in de bedrijfsvoering, zoals een uitbreiding, verhuizing of aanschaf van nieuwe machines. Energieprijzen, technologische mogelijkheden en subsidieregelingen veranderen voortdurend, waardoor een actuele scan steeds nieuwe inzichten en kansen kan opleveren. Bedrijven die onder de wettelijke informatieplicht vallen, zijn bovendien verplicht om periodiek te rapporteren over hun energiebesparingsmaatregelen.
