De koppeling tussen ERE’s (Erkende Referentieprojecten Energiebesparing) en energiebesparing werkt via een wettelijk verplicht systeem waarbij bedrijven met een significant energieverbruik concrete besparingsmaatregelen moeten uitvoeren die zijn opgenomen in door de overheid erkende lijsten. Bedrijven vallen onder de ERE-verplichting zodra zij een bepaalde drempelwaarde aan energie verbruiken, en zijn vervolgens gehouden die maatregelen te treffen die zichzelf binnen vijf jaar terugverdienen. Hieronder beantwoorden wij de meest gestelde vragen over ERE’s, zodat jij als ondernemer precies weet waar je aan toe bent. Twijfel je of jouw bedrijf eronder valt? Neem gerust contact met ons op en wij kijken het graag samen met jou door.
ERE’s, voluit Erkende Referentieprojecten Energiebesparing, zijn standaard energiebesparende maatregelen die de overheid heeft erkend als kosteneffectief en haalbaar voor de meeste bedrijven. Bedrijven die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 m³ aardgas verbruiken, vallen onder de energiebesparingsplicht en zijn verplicht alle van toepassing zijnde ERE’s te implementeren.
De ERE-verplichting vloeit voort uit de Wet milieubeheer en geldt voor een breed scala aan sectoren. Denk aan productiebedrijven, horecagelegenheden, retailers, logistieke dienstverleners en kantoorpanden. Het gaat dus niet alleen om zware industrie. Een middelgroot distributiebedrijf of een winkelketen met meerdere vestigingen valt al snel binnen de drempelwaarden.
De erkende maatregelen zijn per branche georganiseerd in zogenaamde erkende maatregelenlijsten (EML). Iedere lijst bevat maatregelen die specifiek zijn afgestemd op de energiestromen en processen die in die sector gangbaar zijn. Zo bevat de lijst voor de horeca maatregelen rondom koeling en ventilatie, terwijl de lijst voor kantoren sterk focust op verlichting en klimaatbeheersing.
ERE’s bepalen welke maatregelen verplicht zijn op basis van twee criteria: de maatregel moet van toepassing zijn op de activiteiten van het bedrijf, en de investering moet zich binnen vijf jaar terugverdienen. Elke maatregel op de erkende maatregelenlijst die aan beide criteria voldoet, is voor dat bedrijf automatisch verplicht.
Het systeem werkt als volgt. De overheid heeft per sector een lijst samengesteld met technische maatregelen die breed toepasbaar zijn en een bewezen terugverdientijd hebben. Een bedrijf hoeft niet zelf te berekenen of een maatregel rendabel is. Als de maatregel op de lijst staat en van toepassing is op de bedrijfsactiviteiten, geldt de verplichting.
Voorbeelden van veelvoorkomende ERE-maatregelen zijn het vervangen van conventionele verlichting door LED, het installeren van frequentieregelaars op motoren en pompen, het isoleren van leidingen en het optimaliseren van persluchtinstallaties. Deze maatregelen zijn niet vrijblijvend. Het bevoegd gezag kan bij een controle nagaan of een bedrijf de relevante maatregelen heeft getroffen of een gegronde reden heeft om ze niet te implementeren.
Het belangrijkste verschil is dat ERE’s een uitvoeringsplicht opleggen aan middelgrote en grote energieverbruikers, terwijl de EED-auditplicht (gebaseerd op de Europese Energy Efficiency Directive) grote ondernemingen verplicht om periodiek een energie-audit uit te voeren zonder daarbij direct maatregelen te moeten implementeren. ERE’s zijn dus resultaatgericht; de EED-audit is inzichtgericht.
De EED-auditplicht geldt voor grote ondernemingen die niet als mkb worden aangemerkt. Zij moeten elke vier jaar een uitgebreide energie-audit laten uitvoeren door een gecertificeerde auditor. Die audit brengt het energieverbruik in kaart en doet aanbevelingen, maar legt geen directe uitvoeringsplicht op.
ERE’s gelden juist voor een bredere groep bedrijven, inclusief veel mkb-ondernemingen die boven de verbruiksdrempel uitkomen. Wie onder de ERE-verplichting valt, moet de maatregelen ook daadwerkelijk uitvoeren en dit kunnen aantonen. In de praktijk kunnen beide verplichtingen naast elkaar bestaan voor een grote onderneming. Een energie-audit kan dan dienen als onderbouwing voor de ERE-rapportage, maar vervangt de uitvoeringsplicht niet.
ERE-naleving rapporteer je aan het bevoegd gezag via het digitale systeem eLoket of via een energie-audit die de uitgevoerde maatregelen documenteert. Bedrijven moeten kunnen aantonen welke erkende maatregelen zij hebben getroffen, wanneer dit is gedaan en wat het resultaat is. De rapportagefrequentie is doorgaans eens per vier jaar.
In de praktijk verloopt de rapportage als volgt. Je maakt een inventarisatie van alle ERE’s die van toepassing zijn op jouw bedrijf en activiteiten. Vervolgens documenteer je welke maatregelen zijn uitgevoerd en welke niet, inclusief de reden waarom bepaalde maatregelen eventueel niet van toepassing zijn. Dit kan zijn omdat een maatregel technisch niet haalbaar is in jouw specifieke situatie.
Het bevoegd gezag is in de meeste gevallen de Omgevingsdienst of de gemeente. Zij kunnen op locatie controleren of de gerapporteerde maatregelen daadwerkelijk zijn getroffen. Een goede administratie is dus essentieel. Bedrijven die de rapportage niet of onvolledig aanleveren, riskeren een handhavingstraject.
De ERE-maatregelen die doorgaans de grootste energiebesparing opleveren, zijn LED-verlichting, frequentieregelaars op elektromotoren, warmteterugwinning bij ventilatie en het optimaliseren van perslucht- en koelinstallaties. De exacte besparing hangt af van het huidige verbruik en de staat van de bestaande installaties, maar deze categorieën scoren consistent hoog in energiereductie.
LED-verlichting is vaak de meest toegankelijke maatregel. De investering is relatief laag, de terugverdientijd kort en de besparing op het elektriciteitsverbruik substantieel. Voor bedrijven met grote verlichte oppervlakten, zoals magazijnen of retailruimten, kan de besparing oplopen tot meer dan 60% op verlichtingskosten. Frequentieregelaars op motoren en pompen zijn technisch complexer maar bieden in energie-intensieve omgevingen een vergelijkbaar besparingspotentieel.
Warmteterugwinning bij ventilatie is met name relevant voor bedrijven met grote luchtverversingsinstallaties. Door de warmte uit afgevoerde lucht terug te winnen, daalt het verwarmingsverbruik aanzienlijk. Persluchtoptimalisatie, zoals het aanpakken van lekverliezen en het verlagen van de systeemdruk, is een maatregel die in productiebedrijven regelmatig onbenut blijft terwijl het besparingspotentieel groot is. Onze aanpak richt zich altijd op de maatregelen met het hoogste rendement voor jouw specifieke situatie.
Een energieadviseur combineert ERE’s met subsidies door de verplichte maatregelen te koppelen aan beschikbare regelingen zoals de EIA (Energie-investeringsaftrek), ISDE of SDE++. Hierdoor worden investeringen die toch al verplicht zijn, financieel aantrekkelijker. In sommige gevallen kan een subsidie de terugverdientijd halveren.
De combinatie werkt als volgt. Een energieadviseur brengt eerst in kaart welke ERE’s van toepassing zijn op jouw bedrijf. Vervolgens wordt per maatregel bekeken of er een passende subsidieregeling beschikbaar is. De EIA biedt een fiscale aftrek op energiezuinige investeringen, wat direct effect heeft op de netto investeringskosten. De ISDE is relevant voor duurzame warmteopwekking, zoals warmtepompen.
Het is belangrijk om subsidieaanvragen tijdig in te dienen. Veel regelingen vereisen dat de aanvraag is ingediend voordat de investering wordt gedaan. Een adviseur die zowel de ERE-verplichting als het subsidielandschap kent, voorkomt dat je subsidie misloopt door een verkeerde volgorde van handelen. Wij helpen bedrijven dagelijks om verplichte energiemaatregelen zo kostenefficiënt mogelijk te realiseren, inclusief het volledige optimaliseren van energieoplossingen die aansluiten bij jouw bedrijfsvoering.
Wil jij weten welke ERE’s voor jouw bedrijf gelden en hoe je tegelijkertijd het maximale uit beschikbare subsidies haalt? Neem contact met ons op en plan een vrijblijvend gesprek in met een van onze energiespecialisten.
Als je de ERE-verplichtingen niet naleeft, kan het bevoegd gezag een handhavingstraject starten. Dit kan resulteren in een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete. Bovendien loop je het risico op reputatieschade bij inspecties. Het is daarom verstandig om proactief te handelen en tijdig een inventarisatie te maken van de maatregelen die voor jouw bedrijf van toepassing zijn.
De juiste erkende maatregelenlijst wordt bepaald op basis van de SBI-code (Standaard Bedrijfsindeling) van jouw bedrijf. Via het RVO-portaal kun je opzoeken welke EML bij jouw sector hoort. Sommige bedrijven vallen onder meerdere lijsten als zij activiteiten in verschillende sectoren uitvoeren. Een energieadviseur kan je helpen de juiste lijsten te identificeren en te beoordelen welke maatregelen concreet op jouw situatie van toepassing zijn.
Je bent verplicht alle van toepassing zijnde ERE-maatregelen uit te voeren, maar de wet schrijft geen strikte deadline per maatregel voor zolang je kunt aantonen dat je actief werkt aan naleving. In de praktijk hanteren bedrijven een gefaseerde aanpak, waarbij ze beginnen met de maatregelen met de kortste terugverdientijd en het hoogste besparingspotentieel. Het is wel belangrijk dat je bij de vierjaarlijkse rapportage kunt aantonen welke stappen er zijn gezet en wat de planning is voor nog niet uitgevoerde maatregelen.
Als een erkende maatregel aantoonbaar technisch niet haalbaar is in jouw situatie, ben je niet verplicht deze uit te voeren. Je moet dit echter wel goed kunnen onderbouwen en documenteren in je rapportage aan het bevoegd gezag. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarbij een gebouw of installatie de vereiste aanpassing fysiek niet toelaat. Het is sterk aan te raden om deze uitzonderingen vooraf te laten beoordelen door een gecertificeerde energieadviseur, zodat je bij een controle een waterdicht dossier hebt.
Ja, de ERE-verplichting geldt per locatie of inrichting, niet per bedrijf als geheel. Dit betekent dat elke vestiging afzonderlijk wordt beoordeeld op basis van haar eigen energieverbruik en activiteiten. Een vestiging die onder de drempelwaarden van 50.000 kWh of 25.000 m³ aardgas blijft, valt niet onder de verplichting, ook al doet het moederbedrijf dat wel. Voor bedrijven met een groot aantal vestigingen is het verstandig een centrale aanpak te hanteren om de administratie en rapportage beheersbaar te houden.
De erkende maatregelenlijsten worden periodiek herzien door de overheid, doorgaans wanneer technologische ontwikkelingen of marktomstandigheden daartoe aanleiding geven. Als er nieuwe maatregelen aan een lijst worden toegevoegd, kunnen die ook voor jouw bedrijf verplicht worden als ze voldoen aan de toepasselijkheids- en terugverdientijdcriteria. Het is daarom raadzaam om de lijsten regelmatig te raadplegen of samen te werken met een energieadviseur die de ontwikkelingen actief bijhoudt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de volgende rapportageperiode.
Technisch gezien kun je de ERE-inventarisatie en rapportage zelf uitvoeren, mits je voldoende kennis hebt van de erkende maatregelenlijsten, de rapportagesystemen zoals eLoket, en de uitzonderingsgronden. In de praktijk kiezen veel bedrijven voor een gecertificeerde energieadviseur, omdat fouten in de inventarisatie of rapportage kunnen leiden tot handhaving of gemiste subsidiekansen. Een adviseur zorgt bovendien voor een integrale aanpak waarbij verplichte maatregelen worden gecombineerd met beschikbare financieringsmogelijkheden, wat de totale investering aanzienlijk kan verlagen.
