ERE’s, oftewel Erkende Referentie Eenheden, spelen een centrale rol in de Nederlandse klimaatregelgeving als meetinstrument voor de energieprestaties van bedrijven. Ze vormen de basis waarop de overheid bepaalt of een onderneming voldoet aan de wettelijke energiebesparingsverplichtingen uit het Activiteitenbesluit. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over ERE’s, van verplichtingen en berekeningen tot de invloed op uw energiecontract. Wilt u alvast weten wat dit voor uw bedrijf betekent? Neem gerust contact op en we helpen u graag verder.
Bedrijven die meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 m³ aardgas per jaar verbruiken, zijn wettelijk verplicht alle erkende energiebesparende maatregelen te treffen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. ERE’s zijn de erkende maatregelen waarmee bedrijven aantonen dat zij aan deze verplichting voldoen. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert handhaving door het bevoegd gezag.
De verplichting vloeit voort uit het Activiteitenbesluit milieubeheer. De overheid heeft een lijst opgesteld van Erkende Referentie Eenheden, maatregelen waarvan al is vastgesteld dat ze doorgaans rendabel zijn. Denk aan LED-verlichting, verbeterde isolatie of een efficiënter klimaatbeheersingssysteem. Bedrijven hoeven niet te bewijzen dat een maatregel loont; de overheid heeft dat al gedaan.
Naast het uitvoeren van de maatregelen geldt ook een rapportageplicht. Bedrijven moeten via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) rapporteren welke maatregelen zij hebben genomen of waarom bepaalde maatregelen niet van toepassing zijn. Deze rapportage vindt in principe elke vier jaar plaats, maar de exacte cyclus kan per sector verschillen.
ERE’s worden niet berekend als één enkel getal, maar als een set van toepasselijke maatregelen per bedrijfstype en energieverbruiksprofiel. De overheid stelt per sector een lijst op van erkende maatregelen. Een bedrijf bepaalt vervolgens welke maatregelen relevant zijn voor de eigen situatie en welke al zijn uitgevoerd.
De beoordeling verloopt in drie stappen:
Voor complexere situaties, zoals bedrijven met meerdere vestigingen of bijzondere productieprocessen, is een maatwerkbeoordeling mogelijk. Daarin wordt per situatie bekeken welke maatregelen realistisch en rendabel zijn.
ERE’s en ETS zijn twee afzonderlijke instrumenten binnen de Nederlandse en Europese klimaatregelgeving. ERE’s richten zich op energiebesparing via concrete maatregelen voor middelgrote bedrijven. Het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) richt zich op het beperken van CO2-uitstoot via een systeem van verhandelbare emissierechten, en geldt primair voor grote industriële installaties en energiebedrijven.
ERE-verplichtingen gelden voor een breed scala aan bedrijven die boven de verbruiksdrempel zitten. De focus ligt op het uitvoeren van rendabele besparingsmaatregelen. Het systeem is prescriptief: de overheid bepaalt welke maatregelen erkend zijn, en bedrijven voeren deze uit of leggen uit waarom dat niet mogelijk is.
Het ETS werkt via een cap-and-trade mechanisme. Deelnemende bedrijven ontvangen of kopen emissierechten en mogen een bepaalde hoeveelheid CO2 uitstoten. Als zij minder uitstoten dan hun rechten, kunnen zij de overtollige rechten verkopen. ETS-verplichtingen gelden voor grotere industriële spelers, niet voor het gemiddelde MKB-bedrijf dat met ERE’s te maken heeft.
Een bedrijf kan in theorie onder beide systemen vallen, maar in de praktijk geldt ETS voor een veel kleinere groep ondernemingen dan ERE-verplichtingen.
Naleving van ERE-verplichtingen opent de deur naar verschillende subsidies en fiscale voordelen. Bedrijven die energiebesparende maatregelen treffen, kunnen aanspraak maken op regelingen zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA), waarmee een deel van de investering fiscaal aftrekbaar is. Daarnaast zijn er subsidies via de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) voor specifieke toepassingen.
Vrijstellingen zijn minder gebruikelijk, maar bedrijven kunnen in bepaalde gevallen een maatwerkafspraak maken met het bevoegd gezag als een erkende maatregel aantoonbaar niet rendabel of niet uitvoerbaar is. Dit vereist een onderbouwde aanvraag en goedkeuring.
Het is belangrijk te weten dat subsidies en ERE-verplichtingen los van elkaar staan: het uitvoeren van een maatregel is verplicht als die rendabel is, ongeacht of er subsidie beschikbaar is. Subsidie versnelt de terugverdientijd en maakt de investering aantrekkelijker, maar vervangt de verplichting niet. Professioneel advies over onze werkwijze kan helpen om subsidies en verplichtingen slim te combineren.
ERE-verplichtingen beïnvloeden de keuze van een energiecontract indirect maar significant. Wie investeert in erkende besparingsmaatregelen, verlaagt het energieverbruik structureel. Een lager verbruiksprofiel verandert de onderhandelingspositie bij het afsluiten van een nieuw contract en kan leiden tot gunstigere tarieven of contractvormen.
Concreet zijn er twee effecten:
Daarnaast kan investeren in energieoplossingen zoals een batterijoplossing het verbruiksprofiel verder optimaliseren en de afhankelijkheid van het net verminderen, wat aanvullende contractvoordelen oplevert.
Een bedrijf doet er verstandig aan professioneel energieadvies in te schakelen zodra het boven de wettelijke verbruiksdrempels uitkomt, een rapportageverplichting nadert, of wanneer de interne kennis ontbreekt om de toepasselijke maatregelen correct te beoordelen. Hoe eerder advies wordt ingewonnen, hoe meer tijd er is om maatregelen kostenefficiënt te plannen en te combineren met beschikbare subsidies.
Specifieke situaties waarin professioneel advies sterk aan te raden is:
ERE-compliance is geen eenmalige actie maar een doorlopend proces. De lijst van erkende maatregelen wordt regelmatig bijgewerkt, en wat vandaag optioneel is, kan morgen verplicht worden. Wij helpen MKB-ondernemers om dit overzichtelijk te houden en de juiste keuzes te maken. Neem contact op en ontdek wat wij voor uw bedrijf kunnen betekenen.
Als een bedrijf de rapportageverplichting niet nakomt, kan het bevoegd gezag handhavend optreden. Dit kan variëren van een formele aanschrijving en het opleggen van een dwangsom tot in ernstige gevallen een bestuurlijke boete. Het is belangrijk om de rapportagecyclus goed bij te houden en tijdig te rapporteren via het eLoket van de RVO, zodat u niet onnodig risico loopt op juridische of financiële gevolgen.
De overheid heeft per sector specifieke lijsten opgesteld met erkende maatregelen, die te raadplegen zijn via de website van de RVO. U kunt de zogeheten 'Erkende Maatregelenlijsten' (EML) voor uw branche opzoeken op basis van uw SBI-code. Twijfelt u welke lijst op uw bedrijf van toepassing is, of heeft u te maken met meerdere bedrijfsactiviteiten? Dan is het raadzaam een energieadviseur in te schakelen die de juiste maatregelen voor uw specifieke situatie kan identificeren.
Technisch gezien kunt u de rapportage zelf uitvoeren via het eLoket van de RVO, mits u voldoende kennis heeft van de toepasselijke maatregelenlijsten en uw eigen energieverbruiksprofiel. In de praktijk maken veel MKB-bedrijven bij de eerste rapportage fouten doordat ze relevante maatregelen over het hoofd zien of verkeerd beoordelen. Een energieadviseur kan niet alleen de rapportage correct invullen, maar ook direct kansen signaleren voor subsidies en kostenbesparingen die u anders zou missen.
Een maatwerkafspraak is een formele overeenkomst tussen uw bedrijf en het bevoegd gezag (meestal de gemeente of omgevingsdienst) waarbij wordt vastgelegd dat bepaalde erkende maatregelen voor uw situatie niet rendabel of uitvoerbaar zijn. U dient hiervoor een onderbouwd verzoek in bij het bevoegd gezag, inclusief een berekening waaruit blijkt dat de terugverdientijd de vijf jaar overschrijdt. Het is aan te raden dit traject te doorlopen met professionele ondersteuning, omdat een onvoldoende onderbouwd verzoek eenvoudig wordt afgewezen.
Ja, de verwachting is dat de ERE-regelgeving in lijn met de Europese klimaatdoelstellingen verder wordt aangescherpt. De erkende maatregelenlijsten worden regelmatig herzien en uitgebreid, waardoor maatregelen die nu nog optioneel zijn in een volgende rapportagecyclus verplicht kunnen worden. De beste voorbereiding is een proactieve aanpak: voer maatregelen gefaseerd door, combineer ze slim met beschikbare subsidies zoals de EIA, en laat uw energieprofiel periodiek herijken door een adviseur zodat u nooit voor verrassingen komt te staan.
Zonnepanelen en energieopslagsystemen zoals batterijoplossingen kunnen in bepaalde gevallen als erkende maatregel worden aangemerkt, afhankelijk van de sector en de specifieke maatregelenlijst die op uw bedrijf van toepassing is. Bovendien verlagen deze investeringen uw nettoverbruik van het elektriciteitsnet, wat indirect uw positie bij ERE-toetsing en energiecontractonderhandelingen verbetert. Laat altijd controleren of de maatregel op de erkende lijst voor uw branche staat voordat u de investering als ERE-maatregel rapporteert.
De informatieplicht houdt in dat bedrijven verplicht zijn te rapporteren welke energiebesparende maatregelen zij hebben genomen of waarom bepaalde maatregelen niet zijn uitgevoerd — dit gebeurt via het eLoket van de RVO. De zorgplicht gaat een stap verder en verplicht bedrijven daadwerkelijk alle rendabele erkende maatregelen uit te voeren, niet alleen te rapporteren. Beide verplichtingen zijn wettelijk verankerd in het Activiteitenbesluit milieubeheer en vullen elkaar aan: rapporteren zonder uitvoeren is dus niet voldoende om aan de wet te voldoen.
