ERE’s registreren in Nederland doe je via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de instantie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Europese regelgeving rondom emissierechten. Bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) vallen, zijn wettelijk verplicht hun ERE’s te registreren en bij te houden in het Nederlandse deel van het Unieregister. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het registratieproces, zodat je precies weet waar je aan toe bent. Heb je vragen over hoe energieregelgeving jouw bedrijf beïnvloedt? Neem gerust contact op en we helpen je verder.
ERE’s, voluit Europese Emissierechten, zijn verhandelbare rechten die een bedrijf het recht geven om een bepaalde hoeveelheid broeikasgassen uit te stoten. Eén ERE staat gelijk aan het recht om één ton CO2-equivalent uit te stoten. Ze vormen de kern van het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS), het belangrijkste Europese instrument om de uitstoot van broeikasgassen in de industrie terug te dringen.
Het systeem werkt op basis van het principe “cap and trade”: er is een vastgesteld maximum aan de totale uitstoot die is toegestaan, en bedrijven ontvangen of kopen een beperkt aantal rechten. Wie minder uitstoot dan verwacht, kan overtollige rechten verkopen. Wie meer uitstoot, moet extra rechten aankopen op de markt. Dit creëert een financiële prikkel om te investeren in schonere technologieën en energiebesparing.
Voor energie-intensieve bedrijven zijn ERE’s dan ook niet alleen een administratieve verplichting, maar ook een instrument dat directe invloed heeft op de operationele kosten en de concurrentiepositie.
Bedrijven die onder het EU ETS vallen, zijn verplicht ERE’s te registreren in Nederland. Dit geldt in de eerste plaats voor grote industriële installaties en energiebedrijven die een bepaalde drempelwaarde aan CO2-uitstoot overschrijden. Denk aan sectoren zoals energieopwekking, staalproductie, cementfabricage, papierproductie en de chemische industrie.
Concreet ben je registratieplichtig als je installatie valt onder de activiteiten die zijn opgesomd in Bijlage I van de EU ETS-richtlijn en als de capaciteitsdrempel van die activiteit wordt overschreden. Voor verbrandingsinstallaties geldt bijvoorbeeld een drempel van 20 megawatt thermisch vermogen.
Vanaf 2026 is het toepassingsgebied van het EU ETS verder uitgebreid met het nieuwe ETS2-systeem, dat ook de gebouwde omgeving en het wegvervoer omvat. Dat betekent dat een bredere groep bedrijven, waaronder ook middelgrote ondernemingen in de logistiek en vastgoedsector, te maken kan krijgen met registratieverplichtingen. Het is dus verstandig om tijdig te controleren of jouw bedrijf onder de nieuwe regels valt.
ERE’s worden in Nederland officieel geregistreerd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die namens de Nederlandse overheid het Unieregister beheert. Het Unieregister is een Europees digitaal systeem waarin alle emissierechten van bedrijven in de EU worden bijgehouden.
Naast RVO speelt ook de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) een belangrijke rol. De NEa is de toezichthouder die controleert of bedrijven voldoen aan hun verplichtingen onder het EU ETS. Ze beoordelen emissieverificaties, verlenen vergunningen en handhaven de naleving. RVO en NEa werken nauw samen, maar hebben elk een eigen rol: RVO beheert de registratie, NEa houdt toezicht op de naleving.
Voor de daadwerkelijke registratie en het beheer van je rekening in het Unieregister wend je je dus tot RVO via hun online portaal. Je hebt hiervoor een zogenoemde operator holding account nodig, een rekening in het Unieregister die gekoppeld is aan jouw installatie of bedrijfsactiviteit.
Voor de registratie van ERE’s bij RVO heb je een combinatie van bedrijfsgegevens, vergunningsdocumenten en identificatiebewijzen nodig. De exacte vereisten kunnen variëren afhankelijk van het type installatie en de activiteit, maar de volgende documenten zijn in de meeste gevallen vereist.
Het is aan te raden om alle documentatie zorgvuldig voor te bereiden voordat je het registratieproces start. Onvolledige aanvragen leiden tot vertraging en kunnen in sommige gevallen leiden tot het missen van deadlines voor het inleveren van rechten.
Het registratieproces voor ERE’s in Nederland verloopt in een aantal vaste stappen, van het aanvragen van een vergunning tot het activeren van je rekening in het Unieregister. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste stappen.
Wil je meer weten over hoe wij bedrijven begeleiden bij complexe energieregelgeving en administratieve verplichtingen? Bekijk dan onze werkwijze voor een helder overzicht van onze aanpak.
Als een bedrijf dat onder het EU ETS valt zijn ERE’s niet registreert of niet op tijd inlevert, riskeert het aanzienlijke financiële sancties en reputatieschade. De gevolgen zijn vastgelegd in de Europese regelgeving en worden in Nederland gehandhaafd door de NEa.
De meest directe consequentie is een boete van 100 euro per ton CO2 die niet wordt gedekt door ingeleverde emissierechten. Bovendien blijft de verplichting bestaan: het tekort aan rechten moet het volgende jaar alsnog worden ingeleverd, bovenop de reguliere verplichting. Dit kan leiden tot een cumulatief financieel probleem dat snel oploopt voor grotere installaties.
Bedrijven die niet voldoen aan hun registratie- en inleververplichtingen worden door de NEa openbaar gemeld. Dit kan reputatieschade veroorzaken bij klanten, partners en investeerders. In ernstige gevallen kan de NEa ook aanvullende juridische stappen ondernemen, waaronder het intrekken van de emissievergunning. Zonder geldige vergunning mag een installatie wettelijk gezien niet meer in bedrijf zijn.
Het is dus van groot belang om de registratie- en rapportageverplichtingen serieus te nemen en tijdig te handelen. Een goede administratie en professioneel advies kunnen helpen om aan alle verplichtingen te voldoen en onaangename verrassingen te voorkomen. Wil je weten hoe jouw bedrijf optimaal omgaat met energiegerelateerde verplichtingen en kosten? Neem contact op en plan een vrijblijvend gesprek met een van onze energiespecialisten.
De doorlooptijd voor de beoordeling van een aanvraag door RVO bedraagt doorgaans enkele weken, maar kan oplopen tot twee à drie maanden als de documentatie onvolledig is of aanvullende vragen gesteld worden. Het is daarom verstandig om ruim vóór het begin van een nieuw rapportagejaar te starten met de registratie. Zorg dat alle documenten volledig en correct zijn voordat je de aanvraag indient, om onnodige vertraging te voorkomen.
Wijzigingen in bedrijfsgegevens, zoals een nieuw adres, een gewijzigde rechtsvorm of een verandering in de installatie, moeten zo snel mogelijk worden doorgegeven aan RVO en in sommige gevallen ook aan de NEa. Het niet tijdig doorgeven van wijzigingen kan leiden tot problemen bij de jaarlijkse verificatie en inlevering van emissierechten. Neem bij twijfel contact op met RVO om te bepalen welke wijzigingen meldingsplichtig zijn en welke procedure daarvoor geldt.
Vrijwillige deelname aan het EU ETS is in de reguliere opzet niet mogelijk; het systeem is uitsluitend verplicht voor installaties die de vastgestelde drempelwaarden overschrijden. Kleinere bedrijven die toch willen bijdragen aan emissiereductie kunnen dat doen via vrijwillige CO2-compensatieprogramma's of door te investeren in energiebesparing en hernieuwbare energie. Met de komst van ETS2 vanaf 2026 zullen echter ook meer middelgrote bedrijven in de gebouwde omgeving en het wegvervoer verplicht onder een vergelijkbaar systeem vallen.
Sommige bedrijven in energie-intensieve sectoren ontvangen een deel van hun emissierechten gratis van de overheid, op basis van historische uitstootgegevens en Europese benchmarks. Dit is bedoeld om het risico op 'carbon leakage' te beperken, waarbij bedrijven hun productie verplaatsen naar landen buiten de EU met minder strenge regels. Rechten die niet gratis worden toegewezen, moeten worden aangekocht via veilingen of de secundaire markt. Het aandeel gratis rechten neemt jaarlijks af als onderdeel van het beleid om de totale uitstoot stapsgewijs te verlagen.
Elk jaar moeten bedrijven hun werkelijke CO2-uitstoot laten verifiëren door een onafhankelijke, geaccrediteerde verificateur voordat ze de bijbehorende emissierechten kunnen inleveren. De verificateur beoordeelt of de gerapporteerde emissiedata kloppen met de werkelijke uitstoot op basis van het goedgekeurde monitoringsplan. De verificateur moet zijn geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) of een vergelijkbare Europese accreditatie-instantie. De geverifieerde emissierapportage moet uiterlijk 31 maart worden ingediend, waarna de rechten voor 30 april ingeleverd dienen te zijn.
De meest voorkomende fouten zijn het indienen van onvolledige documentatie, het aanwijzen van onvoldoende of onbevoegde authorized representatives, en het onderschatten van de doorlooptijd van de vergunningaanvraag bij de NEa. Ook vergeten bedrijven regelmatig om wijzigingen in de installatie of het bedrijf tijdig door te geven. Voorkom deze problemen door een interne checklist te hanteren, voldoende tijd in te plannen voor de aanvraagprocedure en indien nodig professionele begeleiding in te schakelen van een energiespecialist of juridisch adviseur met kennis van het EU ETS.
Ja, het is toegestaan om niet-gebruikte emissierechten te bewaren voor gebruik in latere jaren, een praktijk die ook wel 'banking' wordt genoemd. Dit kan een strategisch voordeel bieden als je verwacht dat de prijs van emissierechten in de toekomst stijgt, of als je anticipeert op een hogere uitstoot in een komend jaar. Er gelden wel regels rondom de overdracht van rechten tussen de verschillende handelsperioden, dus het is verstandig om de actuele regelgeving te raadplegen of advies in te winnen voordat je een bankingstrategie toepast.
